Urząd Miejski w Pyzdrach

Galeria zdjęć

Warto zobaczyć

Data i imieniny

Dziś jest: Czwartek 22 Czerwca 2017
Jana, Pauliny, Tomasza

Wyszukiwarka

Treść strony

"A niechaj narodowe wżdy postronni znają ,
iż Pyzdry nie Pipidówka, swą historię mają"



     Pyzdry należą do najstarszych grodów i miast na prastarych ziemiach polskich. Na podstawie źródeł historycznych i wniosków naukowych można śmiało stwierdzić, że początki miasta Pyzdr, a względnie pyzdrskiej osady i grodu, sięgają przedhistorycznych czyli prasłowiańskich czasów. Kiedy miasto zostało założone i kto je założył tego w księgach nie zapisano ani ludzie nie znają, a nawet legenda o tym doniosłym wydarzeniu dawno pomiędzy pyzderskim ludem zaginęła.


     Gród pyzderski założył prawdopodobnie jakiś prasłowiański włodyka dla obrony swych ziem i posiadłości przed napadem wrogów. Położone w miejscu z natury obronnym, zabezpieczone rzeką Wartą i Prosną, Pyzdry doskonale nadawały się na warowny gród książęcy. Nic też dziwnego, że już w czasach przedhistorycznych, za pogańskich jeszcze Polan, gród pyzderski należał do najważniejszych obronnych grodów nad Wartą, w którym stała książęca drużyna bojowa i gdzie przebywali plemienni włodycy i wielmoże. Jako jeden z najstarszych warownych grodów na ziemiach polskich iż stara prasłowiańska osada. Pyzdry należały w przeszłości jedynie do książąt i królów polskich i do czasu rozbiorów zaliczane były do miast i grodów królewskich.
    Już w zaraniu państwa polskiego, za pierwszych historycznych Piastów, Pyzdry były siedzibą wielkiego i rozległego powiatu i zaliczone były do czterech największych i najważniejszych miast Wielkopolski i do głównych ośrodków życia religijnego w diecezji poznańskiej. W ciągu następnych wieków, a szczególnie w wiekach średnich, miasto dochodzi do wielkiej zamożności i znaczenia, odgrywając niejednokrotnie niezwykle ważną rolę w politycznym rozwoju nie tylko Wielkopolski, ale i całego państwa polskiego. Jak widać z historii, w Pyzdrach odbywano różne zjazdy książąt i królów, wydawano akta królewskie, sprawowano najwyższe sądy, zakładano związki miast, zwoływano wiece rycerstwa i szlachty, zawiązywano konfederacje - polityczne a nawet biskupów konsekrowano.
     Pyzdry bardzo też wcześnie otrzymały prawo niemieckie. Pierwsi książęta i królowie polscy doskonale rozumieli, jak ważne strategicznie i handlowe znaczenie miały Pyzdry dla młodego państwa polskiego i szczególną opieką otaczali miasto, starając się o jego rozwój i obronę. Toteż od wczesnych czasów był w Pyzdrach warowny zamek książęcy i miasto otoczone było obronnymi wałami i murami, kupcy i rzemieślnicy korzystali z różnych przywilejów handlowych, a specjalne nadania i fundacje przez książąt i królów ułatwiały mieszkańcom byt i podnosiły zamożność i znaczenie miasta.
     W Pyzdrach było niegdyś siedem kościołów, stara bóźnica żydowska i ewangelicki dom modlitwy. Były tu szkoły, szpitale, domy starców i kalek, różne cechy rzemieślnicze, bractwa kościelne i słynne odpusty, które ściągały do miasta rzesze pielgrzymów i gromady dziadów z całej Polski. Był tu także obraz cudami słynący, zaliczany do najstarszych cudownych obrazów na ziemiach polskich. Zrabowali i wywieźli go Krzyżacy w 1331 roku.
   Jak przystało na stare wielkopolskie miasto, w Pyzdrach były dwa obszerne place - Wielki Rynek i Świńskie Targowisko - na których odbywały się sławne na cały świat pyzderskie jarmarki. Pod miastem na rzece Warcie były dwa mosty, a za rzeką rozległe bory i lasy do miasta należące. Było tu niegdyś bractwo strzeleckie "króla kurkowego", był słynny chór kościelny, sławna orkiestra i ochotnicza straż ogniowa. Był też starożytny ratusz, co się kilka razy spalił. Czego się w tych Pyzdrach nie znachodziło!
    W dawnych czasach to nawet cioty i czarownice w Pyzdrach bywały, przez co były na rozstajnych drogach  ogniem palone. Należy tu jeszcze nadmienić, że jako miasto "Jego Królewskiej Mości", Pyzdry miały swój własny herb z koroną i do dziś są... "na mapie".
     Pyzdry są sławne nie tylko ze swej chlubnej i historycznej przeszłości, lecz także i ze swej pięknej i przystojnej nazwy. Takiej nazwy żadne miasto w Polsce nie ma. Są podobne, ale nie takie rodzime i tak zacnie brzmiące.


Sylwia Mazurczak
 

drukuj

wyświetl galerię w Cooliris

Powstanie miasta
    Najstarsza niekwestionowana wzmianka o Pyzdrach odnotowana została w 1232 r. w Kronice Wielkopolskiej. Dotyczyła walk wielkopolsko – śląskich i wyprawy Henryka Brodatego w głąb Wielkopolski.
   Pyzdry, położone nad brzegiem Warty, po raz pierwszy w źródłach jako miasto wspominano w 1257 r. Pyzdry prawo lokacyjne zawdzięczają wielkopolskiemu księciu Bolesławowi Pobożnemu. Miasto było lokowane jako własność książęca, prawdopodobnie przed 29 listopada 1257 r. Powstanie Pyzdr należy w pewnym stopniu wiązać z rozwojem gospodarczo – demograficznym Wielkopolski i zmianami osadniczymi w dolinie Warty, zwłaszcza po wielkiej powodzi w 1250 r. oraz upadkiem starego ośrodka plemiennego, następnie grodu kasztelańskiego w Lądzie. Pyzdry były zatem jednym z najstarszych miast Wielkopolski, powstałe w czasie wielkiej reformy municypalnej w połowie XIII stulecia. Prawo magdeburskie miastu nadał król Władysław Jagiełło w dniu 27 maja 1403 r.

Tajemnicza nazwa
   W starych aktach i kronikach łacińskich Pyzdry wymieniane są jako Pyzdor, Piysdir, Pisdri, Pizdra. Mimo różnych domysłów i naukowych dociekań, do dziś trudno  jest jasno sprecyzować pochodzenie nazwy miasta. Najpewniej nazwę tę należy wiązać z łacińskim słowem pistrinum, określającym młyn poruszany stąpaniem. Młyny występują w najstarszych dokumentach jako częste przedmioty umów i sprzedaży, samo miasto lokowane nad rzeką z pewnością sprzyjało rozwojowi tej gałęzi rzemiosła.

Herb i pieczęć
    Zasadniczym elementem w dziejach samorządu miejskiego była m.in. pieczęć z wizerunkiem herbu. Herb poprzez stulecia ulegał nieznacznym metamorfozom plastycznym. Najstarsze wyobrażenie przedstawiało fragment ceglanego blankowanego muru miejskiego wraz z dwiema furtkami. Na murze przedstawiono ukoronowaną postać, usytuowaną centralnie poniżej muru. Po bokach tej postaci widoczne były dwie ludzkie klęczące postaci. Tak ozdobiony tłok sigillacyjny, opatrzony legendą SIGILLVM CIVIVM DE PISDRE[NSIS] był stosowany w latach 1312-1575. W rysunku na pieczęci starano się udokumentować fakt nadania praw miejskich, ich fundatora lub świętego patrona. Była to duża  - majestatyczna pieczęć używana do opatrywania ważnych dokumentów miejskich. Prócz niej miasto posiadało mniejszą pieczęć, zwaną sekretną do opatrywania korespondencji i listów. W niej ograniczono się jednak do uproszczeń i symboli. Fakt istnienia tych pieczęci na przestrzeni czasu zaowocował licznymi przykładami herbu Pyzdr.
   Aktualny herb Pyzdr, zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej 8 lutego 1992 r., odtworzony został na podstawie XIV-wiecznej pieczęci, na której umieszczono scenę uposażenia lokowanego miasta książęcą winnicą przez Bolesława Pobożnego. Tak więc herb przedstawia księcia Pobożnego i dwie towarzyszące mu postaci, które trzymają gałązki winorośli.

 

  • Unia Europejska

Przydatne strony

  • -
  • -
  • -
  • -
  • -
  • -
  • -
  • -
  • -
  • -
  • -
  • -
  • -
  • -

Stopka strony